%0 Book %T Tacuates. Gente de gusto publisher Enredars Publicaciones / UPO %D 2026 %@ 978-84-09-82086-3 %U https://hdl.handle.net/10433/26519 %X TACUATES. Gente de gusto. Es una monografía construida a partir de una investigación etnográfica de largo aliento. Basado en una estancia prolongada en la comunidad entre 2002 y 2003, el libro surge de una práctica sostenida de observación, participación y convivencia, desde la cual se despliega una mirada atenta a las formas cotidianas de la vida social tacuate. La obra ofrece una etnografía de la vida diaria y del ciclo festivo, articulada con reconstrucciones históricas sustentadas en la oralidad, documentos de archivo y materiales cartográficos. A través de los conceptos de identidad, etnicidad y conciencia étnica, el texto propone comprender lo tacuate como una identidad en movimiento: socialmente reconocida, activamente practicada y compartida más allá de los límites territoriales de la comunidad. El análisis aborda también los espacios de ejercicio del poder y las negociaciones que los han configurado a lo largo del tiempo, así como la migración, entendida como un eje transversal que atraviesa y reconfigura las relaciones sociales, los modos de pertenencia y los distintos escenarios de la vida colectiva. Este libro se inscribe como un trabajo de compromiso etnográfico. Escrito desde y con el pueblo tacuate, da cuenta de las dinámicas culturales contemporáneas que configuran el México del siglo XXI. %X TACUATES. Gente de gusto. Is a monograph based on long-term ethnographic research. Grounded in an extended period of residence in the community between 2002 and 2003, the book emerges from a sustained practice of observation, participation, and cohabitation, through which a careful attention to the everyday forms of tacuate social life is developed. The work offers an ethnography of daily life and the festive cycle, articulated with historical reconstructions grounded in oral traditions, archival documents, and cartographic materials. Through the concepts of identity, ethnicity, and ethnic consciousness, the text proposes an understanding of lo tacuate as an identity in motion—socially recognized, actively practiced, and shared beyond the territorial boundaries of the community. The analysis also addresses the spaces in which power is exercised and the negotiations that have shaped them over time, as well as migration, understood as a transversal axis that permeates and reconfigures social relations, modes of belonging, and the various scenarios of collective life. This book is conceived as a work of ethnographic commitment. Written from and with the tacuate people, it gives an account of the contemporary cultural dynamics that shape twenty-first-century Mexico. %X Ñivi chata'a ni un tu'un kua ta'vi a yo cha'a ma ñivi ñuu yuku' chatuta, yunduva kuu yi takua kuu tu'un ña iyo ta kuva'a yi ora kicha'a nanduku tu'un kua kaa ma ñuu, chi'in tandi'i ma ña iyo yo ta natu'u na yi. Kua kaa ma nda taji'na ma ñuu ma kuoya uvo mii uvi' ta chi'in uvi mii. Ma tutú kīcha'a yi kuva'a yi, kua kaa ma ñuu, ta kua ndoyo ma ñivi, ta naja kua ja'a na ma viko. Ta takan kuu yi ña kīcha'a nde'i ña ya'a iñu'u kuu yi kua ndoyo ma ndia ñoo. Ta ma tutu i'ya ka'a yi ma kua iyo ma ñivi ñoo ta nakuu yi ja'a na ma ñuu, ma ña kua kuu ma tu'un cha'nu natu'u na, tu'un ña cha iyo nu ka'a yi nu tutú cha'a ma ñuu ndia chi'in inka tuku ña ndiso yi cha'a ma ñuu ma Takua ndoyo ma ñivi ta chi'in ma tu'un natu'u na kua chito na cha'a ma ndia ñoo. Ta ma tutú i'ya kuu yi ña, na ku'va na kuenta ña ma ndia ñoo chi'in ma tu'un ka'a na iyo yi TA natu'u na yi cha'a ma kua ka'a ma ñuu ta ndoyo na ma Takua takani ja'a na TA natu'u na chi'in ta'a na ma tu'un na. Ta ma kua kuu yi ña ja'a na ña kuta'a na ora chīyo na ma tiñu a najakua ja'a na ña natu'u na ora chaa na kuu na ma tiñu, a ora natu'u na cha'a in nakuu yi ma kua takani vachi yi iti chata, kua kuu chi'in ma ndia kee Chika ñuu na ña ja'a na inka tuku kua kuu yi ña nakoto na inka tuku nakuu yi chi'in ma ñivi kua ta'a TA in in na ma nuu chiyona chi'in inka na. Ma tutú i'ya kuva'a yi Takua kuu in tiñu ña ja'a yo ma ñuu ña taa yi chi'in ma ndia ñuu yuku' chatuta ña cha'nu yo kuenta kua kuu ma ñuu, TA nakua iyo na ma ñuu yuko'o yo ma siglu XXI. %K Tacuates %K Etnografía %K Identidad %K Pueblos indígenas %K México %K Ethnography %K Identity %K Indigenous peoples %~